سال 96
Englishنقشه سایتعضویتصفحه اصلی

اصفهان در دوره ملكشاه

ملشكاه به هر جهت بزرگترين سلاطين سلجوقي استاد و دولت سلجوقيان در عهد او به منتهاي وسعت و عظمت خود رسيده است. چه از حد چين تا مديترانه و از شمال درياچه خوارزم و دشت قبچاق تا ماوراء يمن به نام او خطبه مي‌خوانند و امپراتور روم شرقي و امراي عيسوي گرجستان به او خراج و جيزه مي‌دادند و اصفهان درعهد او و خواجه نظام‌الملك از مهمترين بلاد دنيا و يكي از آبادترين آنها بوده و اين پادشاه و وزير و عمال و اعيان ديگر سلجوقي به ساختن ابنيه‌هاي بزرگ پرداختند كه هنوز تعدادي از آنها برجاست. ملكشاه بعد از قبل پدر خود الب‌ارسلان رسما"اصفهان را به پايتختي خويش انتخاب نمود و عمارتهاي بسيار از كوشكها و باغها به دستور او به وجود آمد. مانند: باغ كاران، باغ فلاسان و باغ احمد سياه، باغ بكر، قلعه شهر و دز كوه، مهمّترين اين باغها " باغ كاران" بوده است كه دو قصر داشته يكي مشرف بر زاينده‌رود و ديگري به طرف ميدان شهر و بين آنها قلعه‌ها و عمارات قرار داشته است. مي‌گويند محله خواجوي امروز قسمتي از باغ كاران دوره ملكشاه سلجوقي است.باغ كاران تا قرن هشتم هجري نيز شهرت دوره سلجوقي بوده است. زيرا در سال724 به وسيله استاد سطرالدين هروي در "نسخه فردوس اعلي اصفهانست اصفهان" قصيده‌اي در وصف اصفهان چنين ياد مي كند: هر كه را بيتي همه لطف است و احسان و كرم هر كجا باشي همه آب است و باغ و بوستان آب حـيوان اسـت گـويـي پيـش بستـان ارم زنـده‌رود او كـه دارد باغ كران بر كران "و حافظ از اصفهان چنين ياد مي كند": گــرچــه صـد رود اسـت در چشمـم مـدام زنــده‌رود و بــاغ كــاران يــاد بــاد از مهّمترين آثار دوره ملكشاه سلجوقي يكي گنبد خواجه نظام‌الملك است و ديگري گنبد تاج‌الملك كه در مسجد جامع اصفهان مي‌باشد گنبد خواجه نظام‌الملك در طرف جنوب اصفهان و تاج‌‌الملك در شمال مسجد كه هر دو گنبد به شيوه ساختمان آتشكده ها بنا شده است. و كلا" مهّمترين بناي تاريخي ايران از دوره سلاجقه با اضافات و الحاقات سلسه‌هاي بعد از سلاجقه تا عصر حاضر، مجموعه‌اي از سبكهاي مختلف معماري و تزئيني چهارده قرن تاريخ اسلامي ايراني است "تحولات خطوط مختلف كوفي انواع خط ثلث، نستعليق و خطوط فراوان بنايي را در الواح و كتيبه‌هاي اين مسجد مي توان مطالعه نمود." و مدرسه خواجه نظام‌الملك كه اين مدرسه در محله دردشت و نزديك به مسجد جامع بوده است ولي امروزه وجود ندارد.