۱۳۹۷ شنبه ۳۱ شهريور
نقشه سایتعضویتصفحه اصلیاصفهان پایتخت فرهنگ و تمدن ایران اسلامی
موزه هنرهاي تزئيني


 

 

 ارتباط با موزه                                                                                   

تلفن :32218606

آدرس :خيابان استانداري روبروي دانشگاه پرديس

ساعات بازديد        

شنبه تا چهارشنبه 8 الي 13بعدازظهر -  پنج شنبه 8 الي 12 ظهر

ارائه تسهيلات به گروهها

بازنشستگان، گروههاي دانش آموزي ،دانشجويان ،با ارائه معرفي نامه رايگان

مدارس و مراكزي فرهنگي هنري با ارائه معرفي نامه بصورت نيم بهاء  

مراحل و شرايط لازم جهت برگزاري نمايشگاه براي هنرمنداني كه در سطح كشور چندان شناخته شده نمي باشند :

ارائه تعدادي از آثار هنرمند جهت ارزيابي توسط كارشناسان هنري موزه .

تاريخچه

عمارت ركيب خانه : (مكان فعلي موزه)

در اوايل قرن يازدهم هـ.ق حدود 400 سال پيش مقارن با سلطنت شاه عباس اول، احداث و جهت نگهداري لوازم سواركاري و يراق آلات و مركب هاي سلطنتي مورد استفاده قرار مي گرفت . عمارت ركيب خانه با انقراض حكومت صفويه متروك شد و بعدها در دوران قاجار به دستور ميرزا ظل السلطان (فرزند ناصرالدين شاه قاجار) پس از انجام الحاقات و تعميراتي به سبك و سياق روز، به عنوان اندروني اختصاصي «ظل السطان» مورد استفاده قرار گرفت .

در دوران پهلوي اين ساختمان به اداره آمار و ثبت احوال اختصاص يافت و بار ديگر تغييراتي خصوصا در جبهه غربي آن صورت گرفت.

در سالهاي پس از پيروزي انقلاب اسلامي ، پيرو مصوبات شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران، سازمان ميراث فرهنگي كشور درصدد برآمد تا عمارت تاريخي «ركيب خانه » را مرمت و بازسازي نمايد و از آن به عنوان يك مجموعه فرهنگي استفاده كند، لذا با صرف بيش از دو سال وقت و هزينه قريب به يك ميليارد ريال و با انتقال حدود چهار هزار اثر فرهنگي- هنري از موزه هنرهايي تزييني سابق تهران و ساير موزه هاي سازمان با تاييدات خداوند « موزه هنرهاي تزييني ايران »  در 29 مردادماه 1375 شمسي گشايش يافت و رسما فعاليت خود را آغاز كرد.

موزه هنرهاي تزئيني ايران با فضايي به مساحت 2600 متر مربع و حدود 1200 متر فضاي مفيد نمايشگاه با در برگرفتن هفت بخش دايمي و با نگارخانه جانبي، هم اكنون صدها اثر نفيس هنري را جهت بازديد عموم علاقمندان عرضه نموده است. 

بخش هاي هفت گانه موزه

1-خط و كتابت     2-آثار لاكي و روغني  3-دستبافته ها و رودوزي هاي سنتي 4-نگارگري  5-آبگينه فلزي  6-آثار جنوبي

1-بخش خط و كتابت :

 اولين بخش موزه هنرهاي تزئيني، متبرك و مزين به مجموعه اي از قطعات، اوراق و مجلدات قرآن كريم، محمد مومن ابهري، احاديث، كتب ادعيه  و اشعار و ... است كه در طراز يزدي، شفيع تبريزي، ميرعماد و دخترش گوهرشاد و ... به نمايش گذاشته شده است.

انواع جلدهاي چرمي به شيوه هاي مختلف از قبيل سوخت، معرق، ضربي، لاك و روغن مرصع و مذهب از آثار زمان دوم و محمدرضا امامي و ... از جمله آثار اين بخش است. سده هاي اخير توسط هنرمنداني چون محمد صادق خوانساري، وصال شيرازي، ميرعلي هروي، محمد علي اصفهاني و ... مكتوب شده اند.

 

  كتابهاي خطي «زادالعمعاد» به قلم محمد هاشم لولوي اصفهاني، ديوان مصور امير علي شيرنوايي و كليات سعدي مصور و مذهب و مرصع در زمره اين آثارند. ديگر آثار نفيس خطي موجود در اين بخش، قطعات خوشنويسي مختلف از سده هشتم هجري به بعد است. آثاري از استادان بزرگ خوشنويسي از جمله ياقوت مستعصمي ، محمدرضا مجلسي، سلطان علي مشهدي، ميرعلي و محيي هروي، منشي گنابادي، عبدالجبار اصفهاني، ابوتراب، هاشم اصفهاني، شاهزاده بهرام صفوي، عبدالرشيد ديلمي، درويش عبدالمجيد طالقاني، ميرزا كوچك

2-بخش آثار لاكي و روغني :

 

  مجموعه زيبايي از انواع اشياء لاكي و مذهب، قلمدان، جاي طومار، جعبه، قاب آيينه، ترازو، سرچسبدان، جلد آلبوم و ... آثار اين بخش را تشكيل مي دهند. اين آثار از يادگارهاي ارزشمند استاداني چون: آقا صادق، ميرزا باباي شيرازي سميرمي، فتح الله شيرازي، آقا نجفعلي اصفهاني و ... به شمار مي روند كه با نقشهاي مختلف گل و مرغ تك چهره، صورت سازي، ترنج سر ترنج ، شكارگاه و فرهنگ عامه زينت يافته اند. 

3-بخش دست بافته ها و رودوزي هاي سنتي :

 

  در اين بخش منسوجات متنوع و كم نظير از نمونه هاي دوره قاجار به نمايش گذاشته شده است. اين آثار اغلب در مركزي هاي مهم بافندگي ايران يعني اصفهان، يزد،كرمان و كاشان بافته شده است و انواع زري، ترمه، شال، مخمل ،اطلس، تافته و ... كه به صورت تابلو، لباس،كيسه پول، سفره قند، جاي شانه، قلمدان،جاي تربت،چارقد،سوزني،سجاده،پرده ، روميزي و ... مورد استفاده قرار ميگرفته اند و به شيوه مختلف گلابتون دوزي، قلاب دوزي، پولك دوزي، زغره دوزي، مشبك دوزي، گل خامه دوزي، نقده دوزي ... زينت يافته اند. از جمله آثار ديگر اين بخش نمونه هاي نفيسي از قلمكاري ساخت اصفهان است كه به شيوه نقاشي قالب زني روي پارچه تهيه شده اند. همچنين قاليچه معروف «بشريت» و «شكار چرخ» كه بر اساس طرح زيبا و هنرمندانه مرحوم استاد عيسي بهادري بافته ها شده، از آثار چشم نواز بخش بافته ها و رودوزي ها به شمار مي روند. 

4-بخش نگاري گري :

مجموعه متنوعي از آثار نگارگري ايراني در سبك و شيوه هاي مختلف زينت بخش اين سالن است. آثار شيوايي از مينياتورهاي مكتب هرات، اصفهان، تبريز و نگاره هاي تك چهره قاجار در كنار تصاوير آبرنگ و رنگ روغن و موضوع هاي مختلف تصويرگري كتاب، مجالس حماسي و ادبي ، بزمي، فرهنگ عامه در اين مجموعه به نمايش گذاشته شده است. تابلوي ارزشمند و نفيس «چوگان» اثر استاد حاج ميرزا آقا امامي اصفهاني كه به شيوه سوخت و معرق و مينياتور روي چرم خلق شده است نيز از جمله آثار اين بخش به شمار مي رود.

 

   تابلوي مذهب تشعيري منحصر به فردي كه توسط زين العابدين مذهب تبريزي در سال 1008 هـ.ق ترسيم و به شاه عباس اول اهدا شده است نيز از ديگر آثار ارزشمند و نفيس اين بخش است. ساير آثار به نمايش در آمده در اين بخش متعلق به هنرمندان صاحب سبك و صاحب نامي چون : آقارضا عباسي، محمد حسين طوطي، معين مصور بهزاد، مصور الملك، ملك الشعرا، صنيع الملك، حبيب الله ساروي، نادرالزمان، محمد مسيح و ابراهيم اصفهاني است.

5-بخش آثار فلزي

مجموعه آثار فلزي اين بخش مشتمل بر زيورهاي طلا و نقره، كمربند و قلاب كمر، قاب دعا، انواع قوطي، قفل و قلمدان، سرقليان، قاب آيينه، باروت دان، انفيه دان، آفتابه و لگن، عودسوز، جام هاي چهل كليد، خنجر، قيچي و چاقو ... است كه به شيوه مختلف مشبك كاري، ريخته گري، چكش كاري، مليله و قلمزني و ترصيع ساخته شده و با سنگهاي گران قيمتي تزئين يافته اند.

 

  از جمله آثار مي توان سيني مليله نقره و طلا كار استاد عباس زنجاني در سده 12هـ.قلمدان مليله مطلاي مرصع به سفارش كلنل سرتيپ خان در سده 13هـ.ق و نيز آفتابه لگن مرصع مربوط به دوره صفوي كه از آثار زيباي اين بخش به شمار مي روند. بازگشت

6-بخش آثار چوبي

در اين بخش از موزه هنرهاي تزئيني ايران، بيننده شاهد آثار نفيسي از صنايع هنري بر چوب مانند خاتم سازي، منبت كاري، مشبك و معرق است كه نمونه هاي از آن عبارتند از:

 

   انواع قاب آيينه، گلچه كفش عروس، رحل و جعبه قرآن، زير عمامه، قلمدان، جعبه آرايش، قاشق و ملاقه هاي دوغ خوري، شربت خوري و ...از آثار ارزشمند اين بخش جعبه تمام منبت و قاب آيينه ايي است كه با نقوش بسيار زيباي اسليمي و گرفت و گير توسط زين العابدين خوانساري در 13هـ.ق ساخته شده است.

7-بخش آبگيينه

در اين بخش آثار زيبايي از كريستالهاي تراش دار با نقش افزوده و انواع شيشه (عطردان،پياله) مربوط به سده هاي 3 تا 6 هـ.ق ساخت گرگان به معرض نمايش گذاشته شده است در اين شماذ مي توان ليوانهاي شربت خوري ميناي مرصعي را نام برد كه زينت بخش اين قسمت از موزه است. 

 ويژگي خاص

مجموعه هاي منسوجات دست بافته، رو دوزي، انواع بافت زري، مخمل ،ترمه، مليله دوزي، آثار خطي، ياقوت مستعصمي واضح، خط ثلث و آثار ميرعماد و دختر ميرعماد، آثار مروي سلطان علي مشهري و ميرزا رضاكلهر، مجموعه هاي شيشه كه از قرن سوم، پنجم، هشتم، نهم هجري، همچنين اشيايي از جنس بنا و لوازم زندگي سنخيت اشيا با دوران مذكور ويژگيهاي خاص موزه مي باشد .

كتابخانه تخصصي موزه

موزه داراي كتابخانه تخصصي مي باشد و بطور متوسط حدود 1500 جلد كتاب هنر دارد.

شرايط عضويت در موزه داشتن سابقه هنري – نمايشگاهي و  تحصيلات هنري است. 

برنامه هاي جانبي

اين برنامه ها شامل برگزاري نمايشگاههاي مختلف هنري- برگزاري نشستها- همايشها- سخنرانيها و ميزگردهاي تخصصي – برپائي مراسم ويژه و يادبودها و ... مي باشد.

بطور كلي عمده فعاليتهاي موزه برپائي نمايشگاههاي مختلف هنري مي باشد. برپائي هرنمايشگاه داراي شرايط و ويژگيهاي خاصي مي باشد. اساتيد معروف در سطح شهر يا استان يا كشور براساس دعوت موزه و اعلام همكاري موزه اقدام به برگزاري نمايشگاه مي نمايند.

در اين راستا گاهي نمايشگاه هايي خارج از كشور بر اساس ارتباطات هنري مسئولين براساس طرحهاي پيش بيني شده ، برپا مي گردد.

لازم بذكر است برخي از نمايشگاهها براساس هزينه پيش بيني شده آماده ارائه براي هنرمندان مي باشد.

برخي ازنمايشگاه هاي برگزار شده

نمايشگاه حاج مصور الملك (تابلوي نقاشي)

نمايشگاه آثار مدال جهاني با ويژگي هنري

نمايشگاه آثار فلزي

نمايشگاه پرده هاي قاجاري

نمايشگاه تك نگار دولت مردان مشروطه و تصاوير

بزرگداشت كمال الدين بهزاد (آثار نقاشي)

نمايشگاه فرمان حكومتي از صفويه تا قاجار

نمايشگاه پوشاك ارامنه - رودوزي و پوشاك مجارستان با همكاري سفارت مجارستان

نمايشگاه گل و مرغ‌سازي از صفويه تا قاجار

پنج قرن هنر خوشنويسي در ايران از سده هشتم تا سيزدهم ه.ق

عاشورا به روايت نقاشيهاي قهوه خانه‌اي و پرده‌هاي قلمكار نقاشي

مجموعه تابلوهاي نقاشي تك چهره‌هاي رجال قاجار و جنبش مشروطيت

نسخه و قطعات خطي كلام الله مجيد، احاديث و ادعيه

برگزيده آثار خوشنويسان از قرن هشتم تا سيزدهم ه.ق

نگارگري ايراني از قرن نهم تا 13 ه.ق

زري بافي از دوره صفويه تا كنون

آثار شكسته نويسي خوشنويسان (متقدمين)

آثار شكسته نويسي خوشنويسان معاصر (اصفهان)

پرده‌هاي رودوزي سنتي از دوران صفويه و قاجار

سفالينه‌هاي دوران اسلامي

جاذبه های گردشگری