فرارسیدن مام محرم ایام سوگواری سرورشهیدان تسلیت باد صفحه اصلی
۱۳۹۶ يکشنبه ۲ مهر

 
نهمين نشست علمي تخصصي شهر اسلامي

نهمين نشست علمي ، تخصصي شهر اسلامي

 با حضور پروفسور سيد محسن حبيبي

موضوع : موضوع مكتب شهر سازي اصفهان و نظريه هاي شهر سازي

پنجشنبه 28/9/92

 


نهمين نشست علمي تخصصي شهر اسلامي با موضوع مكتب شهر سازي اصفهان و نظريه هاي شهر سازي دراصفهان برگزار شد . در اين نشست از مكتب اصفهان به عنوان مكتبي ياد شد كه ويژگي هاي آن سبب شد ه شهري شكل گيرد كه تصويري از ملكوت در ملك است.

«بدون شك لازم است كه از شهر سخن گفت ؛از فضاهايش ، از پيكره يا پيكرهايش ، از شكل آن و بسياري ديگر از نكات شكلي و ساختي آن ،اما لازم است قصه و داستان شهر را بازگو كرد . شهر بسيار به انسان مي ماند . انسان نمي تواند بدون خيال و خاطره وجود داشته باشد. شهر نيز اينچنين است و لازم است كه وراي ظاهر شهر ، شكل و چهره آن رفت ، براي آنكه بتوان به باطن شهرو غور خيالي و جوهر آن دست يافت . قصه شهر چون همه قصه هاي ديگر با «يكي بود ، يكي نبود »آغاز مي شود و با اين آغاز شهر به خود خاطره مي بخشد . به اين ترتيب هر شهر ، قصه خاص خود را دارد و هر باري كه راوي به روايت اين قصه مي نشيند ، قصه با توجه به گوينده و شنوندگان سيري تازه را مي پيمايد و اين چنين شهر به حافظه جمعي مردمان رسوخ مي كند ، مردماني كه د ر گذشته در آن مي زيسته اند و اكنون نيز در آن زيست مي كنند و در آينده هم در آن خواهند زيست .امري كه براي بازديدكنندگان ديروز ، امروز و فرداي شهر نيز معنا پيدا مي كند . »

اين متن برگرفته از مقدمه كتاب «مكتب اصفهان در شهر سازي » است كه پروفسور محسن حبيبي نويسنده آن به نهمين نشست علمي تخصصي شهر اسلامي آمده بود تا با استفاده از مولفه هاي مكتب شهر سازي اصفهان ، داستان اصفهان را روايت كند .

در ابتداي اين نشست معاون فرهنگي و اجتماعي شهرداري اصفهان با بيان اينكه بدون ترديد همه حاضران در نشست دغدعه ايجاد تحول در شهر را دارند ، گفت : تلاش مي كنيم به سمت بهبود وضعيت شهر حركت كنيم ولي اگر گذشته را مشاهده كنيم متوجه مي شويم اتفاقات خوبي در شهر رخ داده است ، اما احساس مي كنيم با مدينه فاضله فاصله داريم .

علي قاسم زاده به قدم زدن در خيابان هاي شهر اشاره كرد كه اين روزها احساسي را در شهروندان بر نمي انگيزد و گفت :زماني تفاوت ميان فضاهاي معمولي با فضاهاي تاريخي در شهر روشن مي شود كه حضور در ميدان نقش جهان حس و حال متفاوتي در شهروندان ايجاد مي كند .

** روحي كه بايد در كالبد اصفهان دميده مي شد ، دميده نشده است

به گفته معاون فرهنگي و اجتماعي شهرداري اصفهان با وجود تلاش هاي بسيار مديريت شهر اصفهان براي ايجاد كالبد مناسب براي شهر ، روحي كه بايد در كالبد اصفهان دميده مي شد ، دميده نشده است واحساس مي شود كه جايي از كار ايراد دارد و انديشمندان و متخصصان بايد كمك كنند، حلقه مفقوده شهر را پيدا كنيم .

**رمز موفقيت صفويه، ايجاد همدلي ميان كارگزاران ، انديشمندان و هنرمندان است

معاون فرهنگي و اجتماعي شهرداري اصفهان رمز موفقيت دوره صفويه را كه همه هويت معماري و شهر سازي اصفهان در آن نهفته است ، ايجاد همدلي ميان كارگزاران ، انديشمندان و هنرمندان دانست و عنوان كرد :در دورران صفويه كارگزاران ، انديشمندان و هنرمندان دغدغه مشترك پيدا كردند و دغدغه آنها آباداني اصفهان بود و محصول همدلي كه ايجاد شد ، تمدني بود كه امروز به آن مي باليم.

قاسم زاده با اشاره به اينكه در شهرداري اصفهان فضايي ايجاد كرده ايم كه انديشمندان و هنر مندان در كنار ما قرار گيرند ، گفت : اكنون كه بودجه و فرصت تصميم گيري در اختيار ما است ، انديشمندان و هنر مندان بايد براي ساخت شهربه كمك ما بيايند .

وي با اعلام اينكه اكنون مديريت شهر تلاش مي كند اما در انديشمندان تحرك لازم مشاهده نمي شود به نقش مهم هنرمندان در تبديل تئوري انديشمندان به اثر در شهر اشاره كرد .

احداث خيابان ها و تقاطع هاي متعدد درشهر از ديگر مواردي بود كه وي به آن اشاره كرد و گفت : تا كنون كدام يك از انديشمندان پس از اجراي پروژه ها معترض شده اند در حاليكه هر يك از آنها بايد حرفهايي براي گفتن داشته باشند .

**بافت تاريخي را در معماري متفاوت بافت جديد محصورنكنيم

معاون فرهنگي و اجتماعي شهرداري اصفهان با تاكيد بر اينكه اكنون ماموريت ما تنها حفظ بافت تاريخي است ولي بيرون اين بافت هر اقدامي مي توانيم، انجام مي دهيم ، عنوان كرد: اقدا م صحيحي نيست كه بياييم و بافت تاريخي را درمعماري متفاوت بافت جديد محصور كنيم و از بين بريم .

وي به ميراث ارزشمند تاريخي اصفها ن به جا مانده از ادوار تاريخي كه تمجيد بازديد كنندگان را بر مي انگيزد اشاره كرد و با بيان اهميت به جاي ماندن اثري ارزشمند به عنوان نماد ي از تمدن دوران جمهوري اسلامي ايران گفت : پروژه احياي ميدان امام علي (ع) با وجود همه انتقادات ، نقطه عطفي در شهر است اما نبايد به آن اكتفا كرد زيرا اجراي اين پروژه تنها بازخواني يك تمدن بود .

**هركس براي بهبود شهر حرفي دارد ، مي شنويم

معاون فرهنگي و اجتماعي شهرداري اصفهان از تشكيل اتاق فكر در معاونت فرهنگي و اجتماعي شهرداري خبر داد و عنوان كرد : هر كس حرفي براي گفتن دارد ،بيايد زيرا مرز و خط كش نداريم و هركس براي بهبود شهر حرفي دارد ، مي شنويم .

وي خواستار افزايش تحرك انديشمندان شد و خطاب به آنها گفت شهر مانند قطار سريع السير حركت مي كند و متوقف نمي شود و اگر طرح و ايده ندهيد ، شهر به حركت خود ادامه مي دهد .

** قصه اصفهان درنشست نهم از خشك رودي آغازشد كه روزگاري زنده رود بود

پروفسور سيد محسن حبيبي در ادامه نشست علمي تخصصي شهر اسلامي با استفاده از مولفه هاي مكتب اصفهان به روايت قصه شهر اصفهان پرداخت . وي با بيان دشواري هاي سخن گفتن از شهري كه تاريخ اش با افراد سخن مي گويد ، قصه اصفهان را از خشك رودي آغاز كرد كه روزگاري زنده رود بود .

استاد دانشگاه سوربن با اشاره به اينكه خشكي زاينده رود براي اصفهان غمناك است ،خطاب به معاون فرهنگي اجتماعي شهرداري اصفهان كه گفته بود انديشمندان براي آباداني شهر طرح ارائه دهند گفت زاينده رود ،خشك رود شده است آن وقت از ما مي خواهيد ،زاينده فكر باشيم .

وي با بيان اينكه واژه شهر اسلامي در قرن 20 از سوي شرق شناسان مطرح شده است ، گفت : شهر اسلامي درمقابل شهر غربي با نگاه به كالبد شهرمطرح شد و ما نيز تعريف كالبدي را از شهر اسلامي به عاريت گرفتيم.

به گفته حبيبي وقتي از شهر اسلامي سخن مي گوييم بايد در كنار منابع فرهنگي،منابع سرزميني را در نظر بگيريم و نبايد باديدن كالبد شهر اسلامي حكم كلي صادر كنيم زيرا در كشور حيرت انگيز خود از تبريز تا اصفهان البته نه در اين روزگاران ، تفاوت را حس مي كنيم.

استاد دانشگاه سوربن با بيان ضرورت ورود مفهوم سرزمين به واژه شهر اسلامي عنوان كرد : جريان مداوم انديشيدن براي شهر كه در اصفهان تشكيل شده قابل تقدير است و بايد تداوم يابد .

به گفته وي وقتي مي گوييم شهر اسلامي معمولا به 500 سال پيش رجوع مي كنيم وآن مواردي كه در مكتب شهر سازي اصفهان مطرح شده است ومكتب اصفهان همينگونه به وجود نيامده است و زمينه قدرتمندي دارد كه به قبل از صفويه باز مي گردد.

استاد دانشگاه سوربن با بيان اينكه شرق شناسان مكتب اصفهان را به صورت سبك صفوي ، سبك سلجوقي و سبك تيموري معرفي كرده اند و ما هم استفاده مي كنيم د رحاليكه سبك ها بايد نه به نام پادشاهان بلكه به نام شهر ها خوانده شود، گفت : سبك اصفهان درخطه اصفهان متولد شد ولي در اين خطه نماند و حتي به هندهم رفت.

به گفته حبيبي دو جريان قدرتمند انديشه حكمت صدرايي و حكمت فارابي جمع شد و مكتب فلسفي وحدت وجود را بوجود آورد كه در قالب فلسفه و حكمت باقي نماند و به همه هنرها آمد و اين داستان شهر اسلامي است.

وي با بيان اينكه در اصفهان به هر جا بنگري ، جلوه اي از ذات حق است ، عنوان كرد : شهر اسلامي شهري است كه فرد را متذكر مي كند و از زمين به آسمان مي برد و از آسمان به زمين مي آورد .

حبيبي عنوان كرد : بر اساس داستان مكتب اصفهان در كنار ملك ،ملكوتي وجود دارد و مكتب اصفهان ملكوت را براي ملك تسخير مي كند و براي ملكوت در ملك جوابي پيدا مي كند.

به گفته وي اين مكتب در اصفهان ، نصف جهان ادامه پيدا مي كند و اصفهان ، نصف جهان است به اين معنا نيست كه اصفهان نصف كره خاكي است ، بلكه به ا ين معنا است كه اصفهان نيمه اي است كه نيم ديگر آن در بالا است وسايه اي در زير دارد .

استاد دانشگاه سوربن با بيان اينكه هنرمندان و حكيمان اصفهاني كوشيده اند ملكوت را در ملك تصوير كنند و خيال را با واقعيت در هم آويزند و سراسر اين شهر پر از اين داستان است، گفت : اصفهان شهري است كه در آن با سايه و نور ، آب و سنگ و گَل و گل بازي شده است و در اين شهر هر ظاهري باطني دارد و هر باطن مكشوف ، باطن ديگري داردو مكتب اصفهان به فراخور ذهن آدمي قابل غور است .

به گفته حبيبي ميدان نقش جهان اصفهان دنيا و آخرت را مقابل انسان مي گذارد و پاي كه به مسجد شيخ لطف الله بگذاري به دنيا پشت مي كني و از مسجد كه خارج مي شوي ، دنيا را پيش چشم گشوده مي بيني .

وي با اشاره به خشكي زاينده رود كه تصوير پل هاي تاريخي اصفهان را مخدوش كرده است ، عنوان كرد : تصوير سي و سه پل از خاطر شهر زدوده شده زيرا اكنون تنها تصوير نيمي از پل را مي بينيم در حاليكه تصوير نيمه مجازي كه سايه پل در آب بود از اهميت برخوردار است .

حبيبي با تاكيد بر اينكه بحث بافت قديم و جديد نداريم و همه يك شهر است ،گفت : اگر راجع به بافت تاريخي شهر مي انديشيم ، همان انديشه بايد در بافت جديد شهر جاري باشد .

وي با بيا ن اينكه شهر موجود زنده است ، عنوان كرد : هيچ گاه با شهر مانند موجود زنده برخورد نكرده ايم و هميشه بيش از آنكه آن را جراحي كنيم ،كالبد شكافي كرده ايم و همه مي دانيم كه در كالبد شكافي نه با موجود زنده كه با جسد رو به رو هستيم.

به گفته حبيبي شهر اسلامي با چهار عنصر ؛امت ، مذهب ،اصناف و حكومت تعريف مي شود كه در اصفهان به صورت حيرت انگيزي اين عناصردر كنار هم مي نشيند .

** ايمن بودن و زيبايي از شاخصه هاي يك شهر اسلامي است

معاون شهرسازي و معماري شهرداري اصفهان در حاشيه نشست با تاكيد بر اين كه توجه به كيفيت مطلوب شهر سازي و معماري و حركت به سمت شهر ايمن و زيبا يا همان شهر پايدار از شاخصه هاي يك شهر اسلامي است ، عنوان كرد : اميد است بتوانيم با اقدامات عملي و اخذ نظرات صاحب نظران، فرهيختگان و اساتيد فن هر چه سريعتر اصفهان را به شهر مطلوب ومناسب به عنوان شهر اسلامي نزديك كنيم.

** شهر اسلامي بايد صورت و سيرتي اسلامي داشته باشد

معاون هماهنگي سازمان ها و امور مناطق شهرداري اصفهان در حاشيه نهمين نشست علمي تخصصي شهر اسلامي عنوان كرد: شهر اسلامي بايد صورت و سيرتي اسلامي داشته باشد. مهدي جمالي نژاد گفت: يكي از مباحث مهمي كه بايد به آن توجه كنيم اين است كه مفاهيم و عناصر شهر اسلامي را به طور دقيق تعريف و آن را در مباحث معماري و فرهنگي شهر اصفهان پياده كنيم.

وي با تاكيد بر اينكه شهر اسلامي بايد صورت و سيرتي اسلامي داشته باشد ،افزود: عدالت اجتماعي يكي از شاخصه هاي شهر اسلامي مي باشدو ضروري است ايدئولوژي حاكم بر جامعه در شهر و نمادهاي شهري ظهور پيدا كند.

 

1392/10/18 تاريخ بروز رسانی
موضوعات
آماربازدید
تعداد بازدیدکنندگان امروز 2 تعداد کل بازدید کنندگان تاامروز 44495 تعداد کاربران بر خط 1 تعداد کاربران لاگین بر خط 0
پست الکترونیکی:eh_khayambashi@yahoo.com