درگاه الکترونیکی شهرداری اصفهان
جايگاه توانخواهان در كلانشهرها
جايگاه توانخواهان در كلانشهرها
جايگاه توانخواهان در كلانشهرها

مناسب‌سازي فضاها و عرصه‌هاي عمومي و خصوصي شهر براي استفاده آسان معلولان يك ضرورت است، البته دستورالعمل‌هايي در اين راستا وجود دارد و اقداماتي نيز انجام شده، اما هنوز هم موانع فيزيكي و فرهنگي بسياري در اين مسير است كه موجب شده حتي تردد معلولان در فضاي شهر همچنان با مشكل مواجه باشد.

به گزارش خبرنگار ايمنا، تحقق شهر زيست پذير در گرو رعايت شاخصه‌هاي مشخص و استاندارد در ابعاد كالبدي، فرهنگي و اجتماعي است، يك شهر يا كلانشهر زماني مي‌تواند در مسير توسعه پايدار گام بردارد كه ابعاد و جنبه‌هاي مختلف حيات شهري همسو با يكديگر رشد كند.

يكي از مهم‌ترين شاخصه‌هاي شهر زيست پذير توجه به حقوق شهروندي و نيازمندي‌هاي ساكنان شهر است، مسلما افراد ساكن در شهر در عين حالي كه نيازمندي‌هاي مشتركي دارند در همان حال نيز به دليل شرايط متفاوت نيازمندي‌هاي متفاوتي دارند.

عرصه‌هاي عمومي و خصوصي شهر، فضاهاي كالبدي و برنامه‌هاي اجتماعي و فرهنگي بايد متناسب با نيازهاي همه شهروندان باشد و در صورتي كه هر كدام از اقشار جامعه شهري در برنامه‌ها و طرح‌هاي شهري لحاظ نشوند، توسعه پايدار كامل محقق نمي‌شود و نمي‌توان چشم انداز روشني براي آينده شهر متصور بود.

معلولان از جمله اقشار جامعه شهري هستند كه براي فعاليت موثر و حضور در عرصه‌هاي اجتماعي نيازمند فضاهايي مناسب هستند، امروزه شهرهاي توسعه يافته جهان توجه زيادي به مناسب سازي فضاهاي خصوصي و عمومي شهر كرده‌اند و معلولان جسمي و حركتي در اين شهرها همانند ساير اقشار جامعه و بدون كمك ساير افراد مي‌توانند در فضاهاي شهري حضوري فعال داشته باشند.

 هوشمندسازي زيرساخت‌هاي شهري از اساسي‌ترين نيازهاي جوامع شهري به حساب مي‌آيد كه لازم است متناسب با نياز اقشار مختلف اجتماع باشد و آن‌هارا برطرف كند. بسياري شهرهاي دنيا با اين هدف اقدام به هوشمندسازي زيرساخت‌هاي شهري خود كرده‌اند.

شهرهاي اتحاديه اروپا در زمره بهترين شهرهاي دنيا براي زندگي توانخواهان است زيرا علاوه بر  فرهنگ سازي موفقي كه در اين زمينه شده ، اين شهرها امكانات مناسبي براي حضور معلولان در اجتماع فراهم كرده‌اند. براي مثال مي‌توان از ايجاد مسير مخصوص عبور و مرور افراد معلول در همه ساختمان‌هاي عمومي، مكان‌هاي تفريحي و سياحتي، اتاق‌هايي مخصوص آن‌ها در هتل‌ها، تجهيز تمامي وسايل نقيله عمومي به سيستم حمل‌ونقل مخصوص اين افراد و ايجاد فضاهايي متناسب براي حضورشان در جامعه اشاره كرد.

 به طور مثال شهر ليوبليانا اسلووني محيط‌هاي متناسب سازي شده را براي صندلي‌هاي چرخدار توانخواهان فراهم آورده است، پياده‌روهاي پهن، رمپ‌ها و جدول‌هاي كوتاه خيابان‌ها در اين شهر، امكان بازديد ويلچرنشينان از موزه‌ها، پارك تيوولي، پل سه گانه، مناطق كوهستاني و بازارهاي غذايي روز جمعه را فراهم مي‌كند، در اين شهر حتي امكان استفاده از تراموا در فراز پيست اسكي براي افراد معلول وجود دارد.

در  شهر سيدني استراليا نيز، خيابان‌هاي مركز شهر به خوبي و با شيب ملايم ساخته شده‌اند و ورودي رستوران‌ها و فروشگاه‌ها نيز مسطح است، همچنين سيستم حمل و نقل عمومي اين شهر براي معلولان كاملا مناسب سازي شده و حمام و توالت‌هاي عمومي ويژه كاربران صندلي چرخدار در همه نقاط اين شهر وجود دارد.

جايگاه معلولان در شهرهاي كشور

كشور ايران درصد قابل توجهي جمعيت معلول دارد و بنا بر قانونگذاري شهري در زمينۀ مناسب‌سازي محيط براي توانخواهان بايد معابر عمومي، پياده‌روها، سيستم حمل و نقل، اماكن و ساختمان‌هاي عمومي و فضاهاي شهري با وضع آن‌ها متناسب سازي شود در حالي كه معلولان جسمي و حركتي در بسياري از شهرهاي ايران حتي در كلانشهرها براي عبور و مرور روزانه خود نيز با مشكل مواجه هستند.

استانداردهاي مناسب سازي فضاها، معابر و ساختمان‌هاي شهري در قالب مباحث 22 گانه كتاب‌هاي مقررات ملي ساختمان توسط وزارت راه و شهرسازي به معاونت‌هاي شهرسازي و معماري شهرداري‌هاي شهرهاي كشور ارسال شده است، اما عملياتي كردن آنها با موانعي روبه رو است كه اجراي دستور العمل‌ها را حتي براي ساختمان‌ها، ادارات و عرصه‌هايي كه به تازگي در حال ساخت هستند نيز دشوار مي‌كند، اما در هر حال سعي شده تا حد امكان مناسب سازي به خصوص در بناها و عرصه‌هاي جديد الاحداث انجام شود.

در ادامه به برخي اقدامات مديران شهري در كلانشهرهاي كشور در راستاي مناسب سازي معابر و پيشنهادات آنان براي بهبود وضعيت كالبدي و فرهنگي متناسب با وضع توانخواهان در شهرها پرداخته‌ايم:

رفع مشكلات نابينايان شهر

سيداحمد حسيني نيا، معاون شهرسازي و معماري شهردار اصفهان گفت: در سال‌هاي اخير، تلاش‌هاي بسياري در شهرداري اصفهان براي مناسب سازي ساختمان‌ها و فضاهاي شهري به منظور استفاده نابينايان انجام شده است.

وي افزود: به ويژه مي‌توان به اقداماتي از جمله سياستگذاري، تشكيل ستاد مناسب سازي فضاهاي شهري با هدف اجرايي كردن قوانين از طريق نيازسنجي، اولويت بندي، نظارت و كنترل اجراي پروژه‌هاي مناسب سازي؛ تخصيص بودجه با سرفصل اختصاصي «مناسب سازي معابر، پاركها و ساختمان هاي شهرداري جهت تردد معلولين و جانبازان»؛ تشكيل تيم‌هاي رصد شهري و انجام بازديد و كنترل و نظارت عاليه در پروژه‌هاي اجرايي شهرداري اشاره كرد.

معاون شهرسازي و معماري شهردار اصفهان خاطرنشان كرد: پاسخگويي به اعلام نيازها و مكاتبات نابينايان در زمينه مناسب‌سازي فضاهاي شهري؛ برگزاري جلسات مشترك و متعدد با انجمن‌هاي فعال نابينايان در شهر و تعامل سازنده با آنها براي شناسايي نيازها؛ تدوين طرح جامع پياده‌روسازي با محوريت مناسب‌سازي و رعايت ضوابط مناسب سازي در تمامي خيابان‌ها و پياده روهاي جديد الاحداث از جمله ديگر اقدامات انجام شده است.

وي با اشاره به طراحي و اجراي تجهيزات شهري مناسب مانند طراحي نمونه سازي، اجراي كف فرش راهنما و هشدار ويژه براي مسيريابي و ايمني تردد نابينايان و كم بينايان، تاكيد كرد: با اين وجود در حال حاضر نابينايان با مسائل بسيار ايمني و دسترسي به فضاها، خدمات و تسهيلات مواجه هستند كه رفع آنها عزم بيش از پيش مسئولان را مي‌طلبد.

ايجاد خط عابر نابينايان در تمامي معابر كلانشهر همدان

عباس صوفي، شهردار همدان در اين باره اظهار كرد: بسياري از معابر شهر همدان قبلا استانداردهاي لازم را نداشت، اما در حال حاضر تمامي استانداردهاي لازم مثل خط عبور عابر و حذف پله‌ها در بيشتر معابر شهر كه در حال بازسازي و تعويض مصالح هستند، رعايت مي‌شود.

وي افزود: استانداردهاي مربوط به مناسب سازي در برخي از حوزه‌هاي عمراني از جمله ساخت پارك‌ها، فضاهاي عمومي و ساختمان‌هاي اداري يا تجاري كه حوزه معاونت شهرسازي ارائه دهنده تسهيلات آنها است، در دستور كار قرار دارد و جزئي از الزامات است.

وي ادامه داد: شهرداري سعي دارد مناسب سازي ساختمان‌هاي عمومي شهر اعم از اداري و تجاري، معابر و سيستم‌هاي حمل و نقل شهري را در دستور كار خود قرار دهد.

شهردار همدان خاطرنشان كرد: خط عابر نابينايان در تمامي معابري كه در كلانشهر همدان در حال بازسازي و نوسازي است، در دستور كار قرار گرفته است، حذف پله‌ها و ايجاد رمپ براي ويلچرنشينان و نابينايان نيز حائز اهميت است و در دستوركار قرار دارد.

تلاش شهرداري اهواز براي ارائه پيوست رعايت حقوق معلولان و جانبازان 

مهراب فلسفي زاده، معاون شهرسازي و معماري شهردار اهواز با اشاره به فرارسيدن روز جهاني نابينايان، اظهار كرد: مديريت شهري اهواز تلاش مي‌كند بستر مناسب براي استفاده همه شهروندان به‌ويژه توان‌خواهان از امكانات شهري را فراهم كند.

وي با بيان اينكه شهرداري در دو قسمت اجراي طرح‌هاي عمراني و نظارت بر ساخت و سازها تلاش مي‌كند رسالت خود را براي خدمات‌رساني به معلولان و نابينايان ادا كند، خاطر نشان كرد: شهرداري اهواز اقداماتي را در حوزه پياده‌راه‌سازي، اصلاح معابر و خيابان‌ها انجام مي‌دهد و تلاش كرده است تا پيوست رعايت حقوق معلولان و جانبازان در همه پروژه‌ها ارائه شود.

وي با بيان اينكه شهرداري اهواز حامي حقوق معلولان است، ادامه داد: اقداماتي در راستاي همسطح‌سازي و هم‌سانسازي پياده‌روها، رمپ معلولان و تايل خط زرد رنگ و مسير نابيناياني كه عصا دارند، انجام مي‌شود.

معاون شهرسازي و معماري شهردار اهواز با بيان اينكه يكي از اقدامات شهرداري براي حمايت از حقوق معلولان الگودادن به سازندگان بنا است، اظهار كرد: ادارات و مراكز دولتي و خدماتي بايد در ساخت وسازهايي كه انجام مي‌دهند شرايطي را فراهم كنند تا ارباب رجوع معلول و توانخواه آنان نيز بتواند از خدمات ارائه شده استفاده كند.

ايجاد حس مسئوليت نسبت به معلولان

ناصر رضايي، مدير كل معاون شهرسازي شهرداري شيراز در اين باره اظهار كرد: دستورالعمل هاي مناسب سازي براساس كتاب هاي مقررات ملي ساختمان استانداردهايي را مشخص كرده است.

وي با اشاره به ضرورت مناسب سازي فضاهاي شهري براي معلولان، افزود: شهرداري شيراز اقداماتي را در راستاي مناسب سازي  پياده راه ها و معابر و تعيين مكان هايي براي استفاده نابينايان انجام داده است.

مديركل معاون شهرسازي شهرداري شيراز تصريح كرد: نابينايان در اين مسيرهاي مشخص با استفاده از راهنماهاي قابل تشخيص جهت هدايت معلولان در كف معابر ، مسيريابي را انجام داده و جهت حركت خود را مشخص مي كنند.

وي تاكيد كرد: رعايت رمپ معلولان براي خروج آنان از ساختمان يا پاركينگ و استفاده از پله و صندلي متحرك در نظر داشتن بالابر براي معلولان در ادارات و ساختمان هايي كه بر معابر اصلي قرار گرفته اند در نظر گرفته شده است.

رضايي با اشاره به فعاليت تعدادي از سازمان هاي مردم نهاد در كلانشهر شيراز، گفت: اين سازمان هاي مردم نهاد  مكان هايي كه نياز به مناسب سازي دارند را به اطلاع حوزه مديريت و كنترل و نظارت شهرسازي رسانده و اين حوزه به تخلفات مالكان يا نبود مكان هاي مناسب سازي شده براي معلولان به خصوص در ادارات رسيدگي مي كند.

وي ادامه داد: تعداد ارباب رجوع ساختمان هاي اداري زياد است و مناسب سازي فضاي آنها براي استفاده آسان معلولان ضرورت دارد.

مدير كل معاون شهرسازي شهرداري شيراز عنوان كرد: به عنوان مثال ورودي برخي از ساختمان هاي اداري به نحوي است كه ايجاد رمپ مخصوص معلولان ممكن نيست زيرا شيب رمپ بايد كم باشد و چنانچه طول رمپ را زياد در نظر بگيرند وارد حريم پلاك همجوار ساختمان اداري مي شود و معمولا انجام آن با اهمال مواجه مي شود.

رضايي اظهار كرد: بخش خصوصي نيز سعي دارد به دليل هزينه اضافي از مناسب سازي فضاها سر باز بزند، معمولا آنان افرادي سالم هستند و دركي از شرايط زندگي يك معلول ندارند.

وي تاكيد كرد: ايجاد حس مسئوليت و وظيفه در شهروندان و فرهنگ سازي نسبت به همه اقشار جامعه از جمله معلولان، سالمندان، نيازمندان چه از نظر ساخت و ساز و چه از نظر رفتاري بسيار حائز اهميت است.

تشكيل انجمن نابينايان در كرمانشاه

مهدي عبدالمالكي، رئيس سازمان فرهنگي، اجتماعي و ورزشي شهرداري كرمانشاه مي‌گويد: به همت تعدادي از فعالان عرصه فرهنگي در كرمانشاه انجمن نابينايان اين كلانشهر پس از سال‌ها تشكيل شد، تشكيل اين انجمن نويد انجام اقدامات بهتر و موثرتر براي جامعه نابينايان كرمانشاه است.

وي با بيان اينكه در سال جاري اقدامات عمراني خوبي براي بسترسازي در جهت تردد راحت تر معلولان به ويژه نابينايان كرمانشاه توسط شهرداري انجام شده است، افزود: طرح مناسب سازي پياده‌روها براي نابينايان براي اولين بار در سطح شهر و با ساماندهي پياده‌روي خيابان‌ها جهت تسهيل تردد عابران پياده نابينا اجرا شده است.

وي خاطرنشان كرد: مناسب سازي اين پياده‌روها با سنگ فرش‌هايي انجام شده كه با رنگ و شكل از هم تفكيك شده اند، سنگفرش‌هايي كه به رنگ قرمز و طوسي و به صورت مربع‌هاي كوچك و هم اندازه هستند مخصوص تردد افراد عادي است، اما سنگفرش‌هاي زرد رنگ مخصوص تردد افراد نابينا است.

رئيس سازمان فرهنگي، اجتماعي و ورزشي شهرداري كرمانشاه تصريح كرد: سطح اين سنگفرش‌ها به شكل نوارهاي باريك و موازي مشخص شده و به افراد نابينا كمك مي‌كند از مسير مستقيمي عبور كنند تا از مسير منحرف نشوند.

1398/07/23
تعداد بازدیدکنندگان امروز 21 تعداد کل بازدیدکنندگان تا امروز 526036 تعداد کاربران بر خط 17 تعداد کاربران لاگین بر خط 1
شماره پیامکی
 آدرس :پل چمران،جنب شهرداري منطقه 7
پست الكترونيك :Shahrsazi@isfahan.ir
تلفن :34593634،34593650
فكس :34594401