درگاه الکترونیکی شهرداری اصفهان
شهرسازی و معماری
معماري اسلامي
 

تعاريف واژه ها و اصطلاحات معماري اسلامي

 
 

ارسي: گشتاده و باز، پنجره هاي مشبك در ساختمان، پنجره هايي كه در دو طرف چهارچوب داراي     كشويي هستند و از بالا به پايين به بالعكس حركت مي كنند و اغلب با آلت سازي و شيشه هاي رنگي تزئين مي شود. ارسي پنجره مشبكي است كه بجاي گشتن بر روي پاشنه گر بالا مي رود و در محفظه اي كه روي آن قرار گرفته جاي مي گيرد.

فرهنگ واژه هاي معماري سنتي ايران – صفحه 24

 

اندروني: داخلي، مياني، بخش داخلي خانه، حريم زندگي خانوادگي در خانه، ميانه محفوظ خانه از نگاه و دسترس ديگران، اندروني با سلسله مراتبي از بيروني و ورودي جدا مي شود. در مقابل بيروني

فرهنگ واژه هاي معماري سنتي ايران – صفحه 29

 

ايوان: تالاري مسقف با طاق، اتاقي يكسو باز ، فضاي نيمه باز در حد فاصل فضاهاي كاملاً داخلي و كاملاً خارجي در جبهه اصلي بنا، جاهاي مسقفي كه جلوي آن باز و مشرف در حياط باشد. ابداع ايوان را به دوره اشكاني منسوب كرده اند.

فرهنگ واژه هاي معماري سنتي ايران – صفحه 29

 

بينه: رختكن حمام

معماري اسلامي ايران – صفحه 377

 

پنج دري: نشيمن خانه

معماري اسلامي ايران – صفحه 377

 

دالان: در خانه، راهرو و پيچ در پيچ ، در بازار مثل رسته بوده با اين تفاوت كه جنس هاي مختلف در آن يافت مي شده است.

معماري اسلامي ايران – صفحه 380

 

هشتي: يا كرياس، قسمتي بيروني هشتي خانه كه با شكل هاي مختلف ساخته مي شود.

معماري اسلامي ايران – صفحه 387

 

رواق: رواق ، طاق هاي دهليز اطراف ميانسرا، فضاي سرپوشيده و نيمه باز و ممتد پيش خانه فضاي ارتباطي كه غالباً در يك سمت يا چند سمت و يا پيرامون يك فضاي برون گرايي ساخته شده و احداث مي شود.

صفحه هاي سرپوشيده جلوي اتاق ها يا پنجره هاي اماكن مذهبي ايجاد مي كند، آستانه يا پيشگاه خانه، ايوان ستون دار، ايواني در طبقه دوم نما.

فرهنگ واژه هاي معماري سنتي ايران – صفحه 110

 

طاق: سقف منحني، سقف قوسي، پوشش انحناداري، كه بين دو ديوار موازي اجرا مي شود و از نظر شكل حاصل حركت يك قوس در امتداد خطي عمود بر سطح قوس مي باشد.

فرهنگ واژه هاي معماري سنتي ايران – صفحه 147

 

طره: كاشي پيچ

فرهنگ واژه هاي معماري سنتي ايران – صفحه 149

 

طُره: يك تير افقي كه يك سرش بر پايه و سر ديگر در بيرون از بدنه بنا نشسته باشد. قسمتي كه از لبه ديوار بالاي پنجره پيش مي آيد، باران گير، آفتاب گير، كنسول، چوبي، پيش آمدگي سقف، رخبام.

فرهنگ واژه هاي معماري سنتي ايران – صفحه150

 

چهارسوق: محل تلاقي در دوراسته اصلي بازار، چهارسوق شهر كرمان

فرهنگ واژه هاي معماري سنتي ايران – صفحه79

 

جلوخان: فضايي وسيع و بزرگ در جلوي پيش اتاق و ورودي بعضي از بناهاي بزرگ و مهم مثل مساجد كه باعث شاخص شدن بنا ، القاء شكوه و عظمت ورودي مي شود . ممكن است دكان ها و فضاهاي خدماتي ديگري نيز در اطراف جلوخان ساخته شود.   

فرهنگ واژه هاي معماري سنتي ايران – صفحه 71

 

قوس: كماني از دايره، دور، انحناء طاق، طاق چشمه، طاق روحي، يكي از از انواع مقرنس ، صومعه و ترسايان.       

فرهنگ واژه هاي معماري سنتي ايران – صفحه166

 

ساختمان: سازه اي است كه براي سكونت بعنوان سرپناه يا كار ساخته مي شود كه محيط را به دو بخش بيروني و دروني تقسيم مي كند. ساختمانهايي كه از نظر بلندا از اندازه مشخص بلندتر باشد، ساختمانهاي بلند مرتبه به آنها گفته مي شود.

 

آسمان خراش: ساختمانهاي بسيار بلند اصطلاحاً آسمان خراش يا برج گفته مي شود.

 

طبقه: به هر قسمت از يك ساختمان گفته مي شود كه داراي سقف است و از آن براي زندگي، كار، ذخيره سازي، تفريح و غيره استفاده مي شود.

 

نما: در ساختمان سازي به سوي بيروني يك ساختمان نما گفته مي شود. در طراحي ساختمان نما مهمترين بخش ساختمان بشمار مي رود زيرا نما چارچوب كار براي بقيه اجزاي ساختمان رامشخص مي كند.

 

سازه: يك ساختار نما يا مهندسي ثابت كه مجزا از ديگر ساختارها و قابل تشخيص باشد يك سازه يا ابنيه فني مي گويند. سازه بخشي از حجم است كه بارهاي وارده را تحمل مي كند و بصورت مطمئن به محيط اطراف منتقل مي سازد و به عبارت ديگر سازه محافظ فرم خارجي اجسام در برابر بارهاي وارده است.

 

صفحه: در رياضيات به يك سطح هموار و دو بعدي صفحه مي گويند. گويي يك صفحه نمايش دو بعدي از يك نقطه (صفر بعد ) يك خط (يك بعد ) و يك فضا (سه بعد) است.

 

بافت: نسبت ذرات كوچك تشكيل دهنده به يكديگر با بافت مي گويند.

 

تقارن: به معناي تشابه بخشها حول محور يا مركز تقارن است.

 

راستا: زاويه هايي هستند كه براي جهت يابي آرزوهاي زمين شناسي بكار مي رود.

 

تناسب: يكي از مفاهيم اصلي و پايه اي معماري است كه به رابطه بين اجزا وكليت يك فضا يا طرح معماري اشاره دارد و به منظور از تئوريهاي تناسبات ، ايجاد احساس نظم بين اجزا يك تركيب بهتري است.

 

راهرو: فضاي باريك و طويل و سرپوشيده كه معمولاً دو فضا را بهم متصل مي كند. شريانهاي ارتباطي خانه

 

كريدور: دالان، فضاي تنگ، سالن

 

شبكه: عباربتست ازمجموعه يا سيستم درون پيوندي انساني و فيزيكي كه در دسترسي و قابليت يا توانايي خاصي را درمحدوده اي از مكان و زمان فراهم مي كند و در حال مطلوب محدوديت مكاني و زماني ندارد.  

تعداد بازدیدکنندگان امروز 37 تعداد کل بازدیدکنندگان تا امروز 528838 تعداد کاربران بر خط 29 تعداد کاربران لاگین بر خط 1
شماره پیامکی
 آدرس :پل چمران،جنب شهرداري منطقه 7
پست الكترونيك :Shahrsazi@isfahan.ir
تلفن :34593634،34593650
فكس :34594401